موسسه انتشارات دانشگاه تهران نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی 2228-6039 30 4 2025 12 22 Human Figure Representation in the Works of Contemporary Afghan Painters بازنمایی پیکره‌های انسانی در آثار نقاشان معاصر افغانستان 37 50 101712 10.22059/jfava.2025.385005.667367 FA سیدنویدالحق فضلی دکتری تاریخ تحلیلی و تطبیقی هنر اسلامی، گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجمسی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. مصطفی گودرزی استاد گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجمسی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2024 11 13 <span style="font-size: 13.0pt;">This study investigates the representation of the human figure in the works of contemporary Afghan painters, tracing its evolution from early realism to modern and neo-traditional approaches. Contemporary Afghan painting, particularly in the field of figurative representation, experienced a revival after a prolonged period of stagnation through the pioneering efforts of artists such as Ghulam Mohammad Maimangi and Abdul Ghafoor Breshna. While Maimangi primarily concentrated on landscape painting and romanticized depictions of native scenery, Breshna introduced a realist sensibility by portraying ordinary people, thus paving a new path for figurative art in Afghanistan. His committed dedication to realism, psychological depth, and social relevance inspired a generation of artists who sought to balance aesthetic innovation with national and cultural identity. Following his influence, artists including Ghausuddin Naqqash, Karim Shah Khan, Khair Mohammad Yari, and Khair Mohammad Ataei developed figurative representation into an autonomous and expressive field. Their works established the human figure as a central narrative and emotional vehicle in Afghan visual art, gradually separating it from traditional ornamental or purely decorative conventions of earlier schools. These significant developments gave figurative art an independent identity, deeply reflective of both contemporary life and collective memory. At the same time, another notable group of artists such as Homayoun Etemadi, Mohammad Saeed Mashal, and Ghulam Jelani Rouhani sought to revive the classical aesthetics of the Herat School of miniature painting. Their efforts were characterized by an emphasis on delicacy, symbolism, and the metaphysical dimensions of form, reconnecting contemporary creativity with Afghanistan’s rich historical artistic lineage. This neo-traditionalist inclination highlighted continuity within Afghan art while enriching it with renewed spiritual and poetic sensibilities. In contrast, artists like Sayed Moqaddas Negah, Ghulam Mohiuddin Shabnam, and Fatana Baktash Arefi pursued modernist paths shaped by academic training and exposure to international art movements. Experimenting with abstraction and expressionism, they reinterpreted the figure through fragmented forms, dynamic gestures, and socio-political narratives. Their redefinition of form and content introduced modernist harmony, disruption, and cultural critique into Afghan aesthetic discourse. This research further examines how political and social transformations have influenced figurative painting in Afghanistan. The rise and interruption of modernist practices between 1920 and 2000 (1300–1380 SH) mirror the nation’s shifting cultural and ideological landscapes. Wars, regime changes, and displacement profoundly affected artistic production, yet the persistent endurance of human-centered imagery demonstrates the enduring power of figurative art as a complex instrument of reflection, emotion, and identity. Ultimately, the study highlights that figurative painting in Afghanistan transcends simplistic stylistic classification; it embodies resilience, adaptation, and the intricate interplay between tradition and modernity. Through its sustained evolution, this art form continues to provide vital insight into the historical consciousness and creative strength of Afghan artists, contributing significantly to the broader discourse on regional and global modern art. Its rich narrative reveals the complex ways artists negotiate cultural heritage and personal expression, allowing figurative painting to serve as a powerful medium reflecting Afghanistan’s ongoing social transformations as well as its enduring cultural values.</span> نقاشی معاصر افغانستان، پس از یک دوره رکود چندساله، با ظهور هنرمندان جوان، مسیر نوینی در حوزۀ پیکره‌نگاری در پیش گرفت. این پژوهش با تمرکز بر روند رشد پیکره‌نگاری، با هدف شناسایی عوامل این روند و بررسی نقش هنرمندانی چون غلام‌محمد میمنگی و عبدالغفور برشنا، که از پایه‌گذاران نقاشی معاصر افغانستان بودند، انجام شده است. در کنار آنان، نقاشانی مانند غوث‌الدین نقاش، خیرمحمد یاری و دیگران، با تأسی از پیشگامان این هنر، پیکره را به‌عنوان عنصر اصلی آثار خود مطرح کردند و به این شاخه هنری هویتی مستقل بخشیدند.<br />      از سال ۱۳۰۸ خورشیدی به بعد، نقاشی افغانستان وارد مرحله‌ای از تحولات اساسی در پیکره‌نگاری شد و تا سال ۱۳۶۰ دستخوش تغییرات مثبت گردید. در این میان، گروهی از هنرمندان مانند همایون اعتمادی و محمدسعید مشعل تلاش کردند اصول نگارگری مکتب هرات را احیا کنند، در حالی که شماری از هنرمندان نوگرا، به‌سرعت گرایش‌های جدید نقاشی را پذیرفتند و با بهره‌گیری از مفاهیم اجتماعی و سیاسی، نقاشی فیگوراتیو را در مسیر مدرنیسم هدایت نمودند.<br />      این پژوهش، ضمن بررسی روند تکامل پیکره‌نگاری، نشان می‌دهد که تحولات سیاسی و اجتماعی نقش مهمی در گسترش یا محدودیت این شاخه هنری داشته‌اند. با این حال، بررسی آثار هنرمندان این دوره حاکی است که پیکره‌نگاری در نقاشی افغانستان همچنان به‌عنوان یک جریان مهم هنری حضور داشته و نیازمند پژوهش‌های تکمیلی است. https://jfava.ut.ac.ir/article_101712_a1c964316681b0ac586242aaf95f6d28.pdf