موسسه انتشارات دانشگاه تهران نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی 2228-6039 31 1 2026 03 21 Examining the Role of the Three Cognitive Components of Intuition, Abduction and Expertise in the Design Thinking Process بررسی نقش مؤلفه های شناختی شهود، استدلال نوآورانه و خبرگی در فرایند تفکر طراحی 9 24 102825 10.22059/jfava.2025.322449.667385 FA کاوه تبیانی دانشجوی دکتری طراحی صنعتی، گروه طراحی صنعتی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. وحید چوپانکاره استادیار گروه طراحی صنعتی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. ابراهیم باقری طالقانی استادیار گروه طراحی صنعتی، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران. Journal Article 2024 12 10 This research explores the cognitive components required by effective problem-solving in design, specifically intuition, innovative reasoning, and expertise that are so central to ‘designerly’ ways of problem-solving. The main approaches used in this type of problem-solving are unique in the world of designers and also different from the traditional ways of solving problems in both science and engineering fields. Unlike the systematic and analytical strategies often used in science, design thinking underlines the integration of cognitive abilities related to divergent thinking, creativity, and intuition, especially in contexts with ambiguity and uncertainty. Such characteristics make designerly approaches more relevant for complex, dynamic challenges, which are increasingly the case in contemporary society. This paper qualitatively investigates the intuitive, innovative reasoning, and expertise roles throughout the stages of design thinking, with arguments related to the development of the respective cognitive abilities in the course of design education. By using a descriptive-analytical methodology, data for this study were obtained via a thorough review of relevant literature, thematically analyzed in terms of how intuitive, innovative reasoning, and expertise contribute to each step of design thinking. These steps consist of empathy, problem definition, ideation, testing, and evaluation. The findings specifically indicate that intuition was most effective in the empathy, ideation, and testing stages, while innovative reasoning plays a visible critical role in both problem definition and ideation phases. Expertise was most influential in the problem definition, ideation, and evaluation stages. The study also definitely highlights a significant gap in current design education, where cognitive abilities which are central to the designerly approach—such as intuitive thinking, innovative reasoning, and experiential knowledge—are not adequately addressed. Design education often emphasizes logic and reasoning skills, overlooking the non-argumentative and intuitive aspects of the design process. The fact that such important cognitive dimensions of successful design practice are paid so little attention signals a paradigm shift that is much needed in the design curricula. It thus advocates for a holistic approach in design education, embracing both the rational and the emotional in design thinking. This would involve an interdisciplinary integration of cognitive science and design theory that could inform the development of new educational strategies enhancing the problem-solving capabilities of future designers. The implications of this research are profound, as they point to the necessity of developing educational frameworks that are in line with the cognitive processes underpinning effective design practice. By explicitly targeting the development of intuition, innovative reasoning, and expertise, design education can better prepare designers to deal with complex problems in dynamic and unpredictable contexts. This study also suggests that with a greater emphasis on these cognitive components, design solutions will be more innovative and effective in solving the challenges facing contemporary society. This implies, among the other things, the need for reconceptualizing design education to ensure that cognitive diversity is regarded and a variety of knowledge integration is considered, including embodied and tacit knowledge, which significantly enhances the design thinking process and fosters highly skilled adaptive designers. حل مسئله به شیوه طراحان، در مواجهه با مسائل پیچیده و مبهم، بیش از آنکه مبتنی بر تحلیل خطی و فرایندهای صرفاً منطقی باشد، بر تعامل سه مؤلفه شناختیِ شهود، استدلال نوآورانه و خبرگی استوار است. در شرایط مبهم و عدم قطعیت که ویژگی اصلی مسائل پیچیده پیش‌ روی انسان معاصر است، حل مسئله به شیوه طراحان، اثربخش‌تر از شیوه‌های تحلیلی و منطقی است. لذا، حوزه طراحی باید بر پرورش مهارت‌ها و توانمندی‌هایی متمرکز شود که استفاده از آن‌ها به تولید راه‌حل‌های بدیع و متناسب با مسائل مذکور می‌انجامد؛ اما نقش سه مؤلفه شناختی شهود، استدلال نوآورانه و خبرگی در طراحی چیست و چه جایگاهی در فرایند تفکر طراحی دارند؟ هدف این پژوهش، معرفی و تحلیل کاربرد مؤلفه‌های مذکور در فرایند طراحی و تأکید بر آموزش آن‌ها در حوزه حل مسئله به شیوه طراحانه است. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از تحلیل مفهومی و استنتاج منطقی، بر پایه فیش‌برداری کتابخانه‌ای صورت گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد شهود به‌عنوان سازوکار ادراک سریع الگوها در شرایط عدم قطعیت عمل می‌کند، استدلال نوآورانه فرایند تولید و بسط فرضیه‌های بدیع را سامان می‌دهد و خبرگی بستر انباشت تجربه و تشخیص موقعیت را فراهم می‌آورد. تعامل پویا و غیرخطی این سه مؤلفه، چارچوب شناختی حل مسئله طراحانه را شکل می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که شهود بدون خبرگی به حدس تقلیل می‌یابد، استدلال نوآورانه بدون شهود خلاقیت خود را از دست می‌دهد و خبرگی بدون نوآوری به تکرار می‌انجامد. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی برای بازنگری در برنامه‌های آموزشی طراحی و تقویت آموزش مهارت‌های شناختی مؤثر در تفکر طراحانه فراهم آورد. https://jfava.ut.ac.ir/article_102825_a9b2a4fff00cf10649a93ce79be366d0.pdf