«دیگری» و هنر مدرن: کنکاشی در آراء کانت، شوپنهاور و نیچه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری پژوهش هنر، گروه پژوهش و تاریخ هنر، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استادیار گروه پژوهش و تاریخ هنر، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

غالباً پژوهشگران از واقع‌گرایی به‌مثابه معیاری اساسی در بررسی سبک‌های هنری، به‌ویژه هنرهای بصری، بهره می‌گیرند. با این همه، از ابتدای قرن بیستم و با به محاق رفتن واقع‌گرایی در آثار بصری، دیگر نمی‌توان از چنین معیاری در تبیین تحول سبک‌ها و نگرش‌های هنری مانند گذشته بهره گرفت؛ به عبارت دیگر، واقع‌گرایی در توضیح تحولات هنری و ظهور مکاتب مختلف نابسنده است. در این مقاله با بررسی دیدگاه‌های کانت نشان داده می‌شود که سوبژکتیو دانستن حکم زیبایی‌شناختی را می‌توان به‌مثابه انتظاری در جهت تأیید «دیگری» در نظر گرفت، از این منظر هرچند کانت همواره انتظار دارد تا «دیگری» احکام زیبایی‌شناختی صادرشده توسط «من» را تأیید کند، با این همه این امکان وجود دارد تا «دیگری»، حکمی متفاوت داشته باشد. چنین تفاوتی در نبود اصول عینی ابژکتیو زیبایی‌شناسانه، راه به گفتگو و اقناع می‌برد، شیوه‌ای که نشان داده می‌شود، می‌تواند تحول سبک‌های هنری را در اروپا، پس از ظهور امپرسیونیسم توضیح می‌دهد. درعین‌حال، انحلال «دیگری» که در نهایت سبب انحلال «من» نیز می‌شود، یکی دیگر از امکانات سوبژکتیو دانستن حکم زیبایی‌شناختی است که از سوی شوپنهاور و نیچه پی‌گرفته می‌شود و چنانکه استدلال می‌شود، نمونه‌های قدرتمند خود را در هنرهای تصویری آبستره می‌یابد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


گامبریچ، ارنست (1388). تحولات ذوق هنری در غرب: گرایش به اصول هنرهای آغازین، (محمدتقی فرامرزی، مترجم)، فرهنگستان هنر. (چاپ اثر اصلی 2002)
لینتن، نوربرت (1388). هنر مدرن، (علی رامین، مترجم)، نشر نی. (چاپ اثر اصلی 1980)
Allison, H (2001). Kant’s Theory of Taste, Cambridge University Press.
Atwell, John. E (1995). Schopenhauer on the Character of the World: The Metaphysics of Will, University of California Press.
Barnet, Sylvan (2015). A Short Guide to Writing about Art, Pearson.
Barasch, Moshe (1998). Modern Theories of Art: From Impressionism to Kandinsky, New York University Press.
Barasch, Moshe (1998). Modern Theories of Art: From Winckelmann to Baudelaire, New York University Press.
Barasch, Moshe (2000). Modern Theories of Art: From Plato to Winckelmann, New York University Press.
Cooley, Chales Horton (1983). Human Nature and the Social Order, Routledge.
Derrida, Jacques (1972). Positions, Minuit. Descartes, René (1991). The Philosophical Writings of Descartes, Cambridge University Press.
Dickie, George (1996). The Century of Taste: The Philosophical Odyssey of Taste in the Eighteenth Century, Oxford University Press.
Dudley, Will (2008). Understanding German Idealism, Acumen. Gardiner, Patrick (1997). Schopenhauer, Thoemmes Press. Gombrich, E. H. (1987). La Storia dell’Arte, (Maria Luisa Spaziani, Trans), Einaudi.
Gombrich, E. H. (2009). The Preference for the Primitive: Episodes in the History of Western Taste and Art [Tahavvolat-e zogh-e honari dar gharb: gerayesh be osul-e honarhay-e aghazin], (Mohammad-Taghi Faramarzi, Tans). Farhangestan-e honar. (Original work published 2002) (in Persian)
Guyer, Paul (1979). Kant and the Claims of Taste, Harvard University Press.
Hammermeister, Kai (2002). The German Aesthetic Tradition, Cambridge University Press.
Hanfling, Oswald (1994). The problem of Definition (Ed.), Philosophical Aesthetics: An Introduction, The Open University. Hegel, G. W. F (1977). Phenomenology of Spirit, (A. V. Miller, Trans), Oxford University Press.
Hume, David (2021). Of the Standard of Taste (Ed.), Essays, Moral, Political and Literary (Vol. 1), Oxford Clarendon Press. Janson, H. W. and Anthony F. Janson (1991). History of Art, (Vol. 1), Harry N. Abrams.
Kant, Immanuel (2000). Critique of Pure Reason, (Paul Guyer and Allen. W. Wood, Trans), Cambridge University Press.
Kant, Immanuel (2002a). Critique of the Power of Judgment, (Paul Guyer and Eric Matthews, Trans.s), Cambridge University Press.
Kant, Immanuel (2002b). Critique of Practical Reason, (Werner. S. Pulhar, Trans), Hackett Publishing Company. Levinas, Emmanuel (2004). Autrement qu'être ou au-delà de l'essence, Liver de Poche.
Levinson, Jerrold (2003). Philosophical Aesthetics: An Overview (Ed.), Oxford Handbook of Aesthetics (Pp. 3-24), ed. Jerrold Levinson, Oxford University Press.
Lippard, Lucy (1973). Six Years: The Dematerialization of the Art Object from 1966 to 1972, Praeger.
Lynton, Norbert (2009). The Story of Modern Art [Honar-e Modern]. (Ali Ramin, Trans). Ney. (Original work published 1980) (in Persian)
Magee, Bryan (1997). The Philosophy of Schopenhauer, Oxford University Press.
Nietzsche, Friedrich (1999). The Birth of Tragedy and Other Writings, (Ronald Speirs, Trans), Cambridge University Press. Schopenhauer, Arthur (2010). The World as Will and Representation, (Vol. 1), (Judith Norman and others, Trans.s), Cambridge University Press.
Schopenhauer, Arthur (2018). The World as Will and Representation, (Vol. 2), (Judith Norman and others, Trans.s), Cambridge University Press.
Tatarkiewicz, Wladyslaw (1980). A History of Six Ideas: an Essay in Aesthetics, (Christopher Kasparek, Trans), Polish Scientific Publishers. Young, Julian (1992). Nitzsche’s Philosophy of Art, Cambridge University Press.
Young, Julian (2005). Schopenhauer, Routledge.
Young, Julian (2013). The Philosophy of Tragedy: from Plato to Žižek, Cambridge University Press
Watters, Elissa (2021). On the (un)seeable in Wassily Kandinsky’s Klänge, Word and Image, 38(3), 278-295, https://doi.org/10.1080/02666286.2021.2002128.