دیرینه‌شناسی تحول نگرة جنگ در نقاشی جمهوری وایمار آلمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد گروه نقاشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران

2 استادیار گروه نقاشی/دانشکده هنر و معماری/دانشگاه تربیت مدرس/تهران/ایران

10.22059/jfava.2025.399724.667538

چکیده

تصویرگری جنگ همواره در نقاشی ملی‌گرای آلمان با ویژگی‌هایی مشابه و برای ترویج غرور ملی و توجیه خشونت نظامی به‌کار می‌رفت ولی با وقوع جنگ‌های جهانی اول و دوم، هم شیوه‌های جنگ و هم بازنمایی هنری آن دگرگون شد. این پژوهش تحولات زیبایی‌شناختی و نمادین تصویر جنگ و سرباز در نقاشی جمهوری وایمار آلمان (1871-1933) و عوامل سیاسی-اجتماعی مؤثر بر آن را بررسی می‌کند. برای پاسخ به این پرسش‌ها که «تصویر جنگ در نقاشی‌های پس‌از جنگ جهانی اول چه تفاوتی با دوره پیش‌از جنگ داشت؟» و «چه عوامل تاریخی و اجتماعی این تغییرات را شکل داد؟»، نمونه‌هایی از نقاشی‌هایِ مرتبط در سه موضوعِ فرماندهی نظامی، سرباز-قهرمان و صحنۀ نبرد در دو دورۀ امپراتوری ویلهلمی و جمهوری وایمار، با رویکرد دیرینه‌شناسیِ فوکو تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد بازنمایی جنگ در دورۀ وایمار دچار تحول بنیادین شد. آثار دورۀ ویلهلمی با ترکیب‌بندی متقارن، سبک نئوکلاسیک و رنگ‌های گرم، نظامی‌گری را قهرمانانه و مشروع نشان می‌دادند، حال آن‌که نقاشی‌های دورۀ وایمار در سبک عینیت نو، با نمایش معلولان و ویرانی‌های جنگ، گفتمان رسمی را به چالش کشیدند. این تغییر تحت‌تأثیر سه عامل شکل گرفت: تجربۀ مستقیم هنرمندان از جنگ، شرایط بحرانی پس‌از جنگ و فضایِ آزاد جمهوری وایمار. نتایج پژوهش بر نقش هنر در بازتعریف هویت ملی و نقد گفتمان‌های مسلط تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات