نگاره‌های شاهنامه‌طهماسبی به‌عنوان یکی از فاخرترین آثار مصورایرانی، افزون‌بر بازنمایی داستان‌های شاهنامه فردوسی، فضای معماری، زیست انسانی و فرهنگ بصری عصرصفوی را نیز ثبت کرده‌است. در دل این نگاره‌ها، دوعنصر برجسته هنرهای تزئینی ایرانی، یعنی گره‌چینی چوبی و خاتم‌کاری عصر صفوی نیز بازتاب یافته است. در این مقاله نقش این دو عنصر در فضاسازی نگاره‌های این نسخه، مورد بررسی قرارگرفته است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی- تحلیلی و به شیوه کتابخانه‌ای به بررسی چگونگی به‌کارگیری نقوش گره‌چینی و خاتم در فضاسازی تصویری نگاره‌های شاهنامه طهماسبی می‌پردازد و درپی پاسخ به این پرسش است که این نقوش چه کارکردهایی از نظرمعنایی، روایی و زیباشناسی در بستر تصویر دارند؟ یافته‌ها حاکی از آن است که نگارگران با بهره‌گیری از فرم‌ها و الگوهای گره‌چینی و خاتم، موفق به بازآفرینی فضاهایی با بارمعنایی اشرافی و درباری شده‌اند. این ساختارهای تزئینی به مثابه «زبان تصویری» عمل‌کرده و ازطریق تقارن و پیچیدگی الگوها، رنگ و جایگاه قرارگیری، مفاهیمی چون مرزبندی نمادین میان مکان مقدس و دنیوی، نقش شخصیت‌ها، میزان قدرت و ساختارفضایی روایت را به مخاطبان منتقل می‌کنند. این مباحث ازطریق مطالعه دوازده نگاره از دوره‌های ابتدایی شاهنامه طهماسبی(تا بخش کیانیان) که از تصاویر گره‌چینی چوبی و خاتم بهره‌مند بوده‌اند، به نتیجه رسیده‌است.
بابایی فلاح، هادی و اسبق المجاهدین، سیده بهاره. (1404). نقش هنرهای گره‌چینی چوب و خاتم در فضاسازی نگاره‌های شاهنامه طهماسبی (از ابتدا تا انتهای بخش کیانیان. (e106039). نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی، ()، e106039 https://doi.org/10.22059/jfava.2026.401282.667563
MLA
بابایی فلاح، هادی، و اسبق المجاهدین، سیده بهاره. "نقش هنرهای گره‌چینی چوب و خاتم در فضاسازی نگاره‌های شاهنامه طهماسبی (از ابتدا تا انتهای بخش کیانیان" .e106039 ، نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی، ، 1404، e106039. doi: 10.22059/jfava.2026.401282.667563
HARVARD
بابایی فلاح، هادی، و اسبق المجاهدین، سیده بهاره. (1404). 'نقش هنرهای گره‌چینی چوب و خاتم در فضاسازی نگاره‌های شاهنامه طهماسبی (از ابتدا تا انتهای بخش کیانیان'، نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی، (), e106039. doi: 10.22059/jfava.2026.401282.667563
CHICAGO
بابایی فلاح، هادی و اسبق المجاهدین، سیده بهاره، "نقش هنرهای گره‌چینی چوب و خاتم در فضاسازی نگاره‌های شاهنامه طهماسبی (از ابتدا تا انتهای بخش کیانیان." نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی، (1404): e106039, doi: 10.22059/jfava.2026.401282.667563
VANCOUVER
بابایی فلاح هادی، اسبق المجاهدین سیده بهاره. نقش هنرهای گره‌چینی چوب و خاتم در فضاسازی نگاره‌های شاهنامه طهماسبی (از ابتدا تا انتهای بخش کیانیان. هنرهای تجسمی. 1404;():e106039. doi: 10.22059/jfava.2026.401282.667563
