مطالعه تطبیقی هویت در عکاسی منظره‌‌پردازی معاصر ایران و شمال اروپا (با تکیه بر نوع آرمانی ماکس وبر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هنرمند و پژوهش‌گر هنر معاصر

2 گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده‌ هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22059/jfava.2026.397218.667508

چکیده

منظره‌پردازی از گونه‌های پُر اهمیتِ تاریخ هنر و عکاسی است، با بررسی و تطبیقِ نگرش‌ معاصر به منظره‌پردازی در عکاسی ایران و شمال اروپا، می‌توان چیستی منظره در این دو جغرافیا را با این پرسش‌ها‌ بررسی کرد که منظره‌پردازی در عکاسیِ دو جغرافیای مذکور به ترتیب چگونه صورت‌بندی شده و با چه سازمایه‌های مفهومی و فرهنگی‌ای تولید شده‌اند؟ همچنین این‌که کارکرد صورت‌بندی‌‌های فرهنگی و بعضاً ملی در درون این تصاویر چگونه است؟ پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیلی-تطبیقی، در صدد آن است تا با تطبیقِ نشانه‌های فرهنگیِ این گونه‌ی خاص در عکاسی ایران و شمال اروپا، مخاطب را بر آن داشته تا در ویژگی‌های منظره‌پردازی در ایران و جغرافیای دیگری که خصیصه‌ای یکه دارد تامل کند. از این منظر استفاده از روش‌شناسی «نوع آرمانی» ماکس وبر، که سازه‌ای تحلیلی‌ست برای تطبیق و بررسی تفاوت‌ها، تشابه‌ها و یا گسست‌های موجود در واقعیت‌های تاریخی و فرهنگی، می‌تواند راه‌گشای مناسبی برای این پژوهش باشد. به‌علاوه این پژوهش با ارائه‌ی نظریه‌های مختلف منظره‌پردازی نشان داده که چگونه عکاسان معاصر منظره‌پردازِ ایرانی به شیوه‌ای نمادین به جنبه‌های ملی منظره‌پردازی پرداخته‌اند در حالی که همتایان شمال اروپایی آن‌ها بیشتر طبیعتِ ناب را با بررسی جنبه‌های صوری منظره و نسبت آن با هویت ملی نشان داده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات