نقش راهبردهای سیاسی داخلی آل‌بویه بر تحولات فرهنگی و هنری ایران در سده چهارم هجری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران

2 گروه هنر اسلامی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

چکیده

راهبردهای سیاسی داخلی آل‌بویه به‌عنوان ابزاری مؤثر در تثبیت قدرت و هدایت تحولات فرهنگی و هنری، نقشی بنیادین در شکل‌گیری هنر و معماری این دوره داشته است. این پژوهش با رویکردی جامع به سه محور اصلی سیاست‌های داخلی، شامل مشروعیت سیاسی، مشروعیت علمی و رواداری مذهبی، پرداخته و به بررسی این دو پرسش اساسی می‌پردازد: این راهبردها چه ویژگی‌هایی داشته و چگونه در تثبیت قدرت و مشروعیت حکومت مؤثر بوده‌اند؟ و سیاست‌های داخلی آل‌بویه چه نقشی در ارتقای هویت فرهنگی و هنری این دوران ایفا کرده‌اند؟ هدف، تحلیل ماهیت این راهبردها و ارزیابی نقش آن‌ها در توسعه فرهنگی و هنری عصر آل‌بویه است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی بوده و داده‌ها از منابع تاریخی، متون پژوهشی، آثار هنری و اسناد مرتبط گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که احیای نمادهای ساسانی در هنر و معماری، پیوندی میان گذشته باستانی و دوره آل‌بویه برقرار ساخت. حمایت از دانشمندان و مراکز علمی، موجب رشد دانش هنری، بهره‌گیری از اصول هندسی و نوآوری معماری شد. همچنین، رواداری مذهبی با ایجاد فضای همزیستی، تبادل فرهنگی و غنای هنری را تقویت کرد. نتیجه آن‌که هم‌افزایی مؤلفه‌های سیاسی، علمی و مذهبی، علاوه بر تثبیت قدرت، به شکوفایی فرهنگی و هنری و ظهور سبکی نوآورانه در هنر اسلامی انجامید که تأثیر آن تا روزگار معاصر استمرار یافته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات