نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی

نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی

از پیشامتن تا محصول: نقد تکوینی به عنوان یک روش پژوهش در دیزاین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه تحصیلات تکمیلی دانشکده هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
2 استادیار گروه طراحی صنعتی، دانشکده طراحی صنعتی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران .
3 دانشیار دانشکده زبان و ادبیات فرانسه،‌دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران.
10.22059/jfava.2026.410775.667660
چکیده
پژوهش در زمینه دیزاین بیشتر بر بهره‌گیری از روش‌های کیفی مانند مصاحبه، مشاهده و تحلیل نظری طراحی استوار است. از سویی اسناد مرتبط با فرایند تکوین می‌تواند نقش مهمی در بازسازی فرایند خلاقیت و مسیر شکل گیری اثر ایفا کند. در نقد تکوینی هرگونه مستند مرتبط با فرایند آفرینش یک اثر، پیشامتن نامیده می‌شود و پیکره اصلی مطالعاتی این نقد را تشکیل می‌دهد. نقد تکوینی که با گسترش از ادبیات به هنرهای تجسمی و معماری، کارایی موفقی از خود نشان داده است، در این پژوهش به عنوان رویکردی نوین برای مطالعه فرایند طراحی محصول مورد بررسی قرار می‌گیرد. پرسش اصلی پژوهش این است که چگونه می‌توان با تلفیق روش‌های گردآوری داده در پژوهش دیزاین و چارچوب مفهومی نقد تکوینی، فرایند تکوین محصول را به صورت نظام‌مند تحلیل کرد. روش پژوهش مبتنی بر ساماندهی عوامل موثر بر فرایند دیزاین در قالب پیرامتن، فرامتن و پیش‌متن است تا نحوه تأثیر آنها بر پیشامتن‌ها و دگرگونی‌های آنها تحلیل شود. در‌نتیجه الگویی مناسب از نقد تکوینی در طراحی محصول ارایه می‌شود که امکان مطالعه فرایند تکوین و بهره‌گیری از نتایج آن در پژوهش‌های این حوزه را فراهم سازد. یافته‌های پژوهش، افزون بر معرفی رویکردی نوین در پژوهش طراحی محصول، چشم‌اندازی جدید در توسعه نقد تکوینی با توجه به تنوع بالای پیشامتن‌های طراحی محصول می‌گشاید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 16 شهریور 1405