یکی از نواقص تاریخ‌نگاری هنرهای ایرانی، فقدان اطلاعات کافی از زیسته هنرمندان قرون گذشته -حتی هنرمندان تراز اول- است. از جمله این هنرمندان، محمدکاظم نقاش‌باشی اصفهانی، هنرمند شهیر نقاشی لاکی و میناکاری دوره قاجار و فرزند آقانجفعلی نقاش‌باشی است که با وجود اهمیت جایگاه وی و خانواده‌اش در هنر قاجار، داده‌های اندکی از او دردست است. لذا، هدف پژوهش حاضر، حصول اطلاعات جدید از زیسته فردی و هنری این هنرمند براساس اسناد تاریخی است. بنابراین، پرسش اصلی آن است که مهم‌ترین مقاطع زیست فردی و هنری این هنرمند کدام است و مبانی هنرآفرینی وی به چه نحو بوده است؟ این پژوهش که از گروه تحقیقات بنیادین و کیفی به شمار می‌آید، از روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد تاریخی بهره جُسته، داده‌های پژوهش به شیوه‌های کتابخانه‌ای، میدانی و رجوع به اسناد تاریخی گردآوری و به روش استقرایی تجزیه‌وتحلیل گردید. در یافته‌های پژوهش، برای نخستین‌بار اطلاعاتی مهمی از زیسته این هنرمند به دست آمد: محمدکاظم نقاش‌باشی (1314-1233ه.ق در اصفهان) از حدود 1245ه.ق به هنرآموزی و از حدود 1270ه.ق به فعالیت هنری مستقل پرداخت؛ سپس در 1287ه.ق به سمت «نقاش‌باشی کل اصفهان» منصوب گردید. وی در زمینه‌های نقاشی لاکی، نگارگری، میناکاری، خوشنویسی، نقاشی رنگ‌روغن و نقاشی روی پارچه تا 1312ه.ق به فعالیت مشغول بود.