عصا در بستر تاریخ، همواره فراتر از یک ابزار کمک‌کننده برای حرکت، حامل لایه‌هایی از معناهای نمادین بوده و این لایه‌ها بسته به هویت و جایگاه اجتماعی استفاده‌کننده دلالت‌های متفاوتی یافته‌اند. در فرهنگ ایران اسلامی نیز عصا پیشینه‌ای کهن دارد. از نقش آن در آیین مهر تا جایگاهش در شاهنامه به‌عنوان نشانه بزرگی و پادشاهی. دوره قاجار یکی از مقاطع اثرگذار این تحول معنایی است. دوره‌ای که در آن عصا از کارکرد اولیه خود فاصله گرفت و به دلالتی پیچیده در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی تبدیل شد. هدف این پژوهش، واکاوی نظام معناسازی عصا در نگاره‌ها و عکس‌های قاجاری بر پایه الگوی سه‌گانه نشانه‌شناسی پیرس (شمایل، نمایه و نماد) است. بر همین بنیان پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که عصا در آثار تصویری قاجار تحت این سه وجه چه معناهایی تولید می‌کند و این معانی چگونه بازتاب‌دهنده جایگاه اجتماعی، باورها و زمینه فرهنگی صاحبان آن است.

این تحقیق با روش توصیفی–تحلیلی و بر اساس چارچوب نظری پیرس انجام شده و داده‌ها از طریق منابع کتابخانه‌ای، تصاویر تاریخی و متون معتبر دوره گردآوری شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که عصا در سه سطح شمایلی، نمایه‌ای و نمادین، معانی متفاوتی ایجاد می‌کند که مستقیماً با هویت اجتماعی افراد پیوند دارد.