نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی

نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی

تبیین انتقال فنون و نقوش سفال‌های هیسپانومورسک به ماژولیکای ایتالیا در سده‌های چهاردهم و پانزدهم میلادی: مطالعه تطبیقی با رویکرد باستان‌شناسی فرایندی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تخصصی رشته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
2 *دکترای پژوهش هنر ، دانشیار، استادگروه هنراسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد،تهران، ایران.
3 دکترای تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، استادیار، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد،تهران، ایران.
10.22059/jfava.2026.411279.667663
چکیده
سفالینه‌های هیسپانومورسک اسپانیا از برجسته‌ترین نمودهای هنر و فناوری سفالگری اسلامی در غرب مدیترانه به‌شمار می‌آیند که از طریق شبکه‌های تجاری و ارتباطات فرهنگی، در انتقال دانش سفالگری به ایتالیا و شکل‌گیری سنت ماژولیکا نقش مؤثری داشته‌اند. این پژوهش با هدف تبیین چگونگی فرایند انتقال( فنون و نقوش) سفالینه‌های هیسپانومورسک بر شکل‌گیری ماژولیکای ایتالیا در قرون چهاردهم و پانزدهم میلادی و بعد از آن انجام شده است .پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و تطبیق آن با نظریه باستان‌شناسی فرایندی، بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی نمونه‌های شاخص سفالینه‌های هیسپانومورسک و ماژولیکا صورت گرفته‌است. تحلیل آثار بر اساس فناوری ساخت، لعاب، شیوه‌های تزئینی و عناصر تصویری انجام شده‌است. این پژوهش چگونگی فناوری و زبان تصویری دو سنت سفالگری، نقش تعاملات تجاری و فرهنگی مدیترانه را در فرایند انتقال، بومی‌سازی و بازآفرینی هنر سفالگری را تبیین می‌کند. نتایج بررسی ۲۰ نمونه سفالینه هیسپانومورسک و ماژولیکا نشان داد که انتقال سنت سفالگری اندلس به ایتالیا تنها به اقتباس از نقوش محدود نبوده، بلکه فناوری لعاب قلع‌دار، برخی شیوه‌های تولید و اصول تزئینی نیز منتقل شده‌است. سفالگران ایتالیایی این دستاوردها را با سنت‌های هنری رنسانس تلفیق کردند و زمینه شکل‌گیری سبکی مستقل را فراهم ساختند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 آبان 1405