کاربرد دانش تریز جهت تبیین جایگاه طراحی خلاقانه در سرامیک‌های کاربردی معاصر ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 صنایع دستی، دانشکده هنر، دانشگاه سوره. تهران

2 دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر تهران

چکیده

امروزه به دلیل تغییرات گسترده‌ای که در سبک زندگی مردم ایجاد شده‌، شاهد دگرگونی‌های زیادی در درک زیبایی‌شناسانه از مصنوعات و کارکرد آنها هستیم که نیازمند شکلی خلاقانه در طراحی و تولید محصولات هنرهای کاربردی، خصوصاً سرامیک‌های کاربردی که دارای حضوری پررنگ در خانه و آشپزخانه مردم است می‌باشد. در این مقاله با بهره‌گیری از روش تریز ، به تبیین شاخصه‌های طراحی خلاقانه و کارکردهای آن در سرامیک‌های کاربردی معاصر ایران پرداخته شده است. برای این منظور 25 نمونه سرامیک کاربردی از میان 5 کارگاه تولید نیمه‌ماشینی سرامیک انتخاب و بر اساس زمینه‌های چهارگانه: مولفه‌های فنی، عناصر بصری، مواد اولیه و اهداف کاربردی، جهت تعیین تناقضات حل شده در روش تریز تحلیل شد. این پژوهش از جنبه هدف زیر‌مجموعه پژوهش‌های کاربردی و از جنبه ماهیت جزو تحقیقات توصیفی تحلیلی قرار دارد. نتایج، ‌وجود 4 شاخصه اصلی و 7 شاخصه فرعی که منجر به بهبود 14 خصیصه شده‌اند را نشان می‌دهد. نام‌گذاری این شاخصه‌ها بر اساس پارامترهای 39گانه آلتشولر صورت گرفته است. جداول حل تناقضات نمونه‌ها، جدول تعیین سطوح خلاقیت و نمودار پراکندگی راه‌حل‌های مبتکرانه در هر زمینه، جایگاه طراحی خلاقانه را روشن‌تر ساخته و نهایتاً بر اساس یافته‌های فوق، فضاهای بکر طراحی خلاقانه در سرامیک‌های کاربردی معاصر ایران شناسایی شده است.

کلیدواژه‌ها