نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی

نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی

پژوهشی در مضمون سیستم در رویکرد دومینیک مک آیور لوپس: جستاری تصویرمحور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه هنرهای تصویری، دانشکده ی هنرهای تجسمی، دانشگاهِ تهران، تهران، ایران.
2 گروه مطالعات عالی هنر. دانشکده هنرهای تجسمی. پردیس هنرهای زیبا. دانشگاه تهران. تهران. ایران.
10.22059/jfava.2026.398214.667526
چکیده
این جستار، مضمون سیستم تصویری را از بطن نظریه‌های لوپس ابداع، و نمودهای متفاوتش را معرفی می‌کند. لذا این مضمون، نظر لوپس نیست، بلکه تفسیر نویسندگان و بخشی است از طرح گسترده‌تر تعیین جایگاه تصویر در آثار مکتوب وی. ادبیات پژوهش نشان می‌دهد رویکردهای پیشین عمدتاً راجع به سیستم‌های بازنمایی، و حوزه‌های هنر و غیرهنر است. لذا فقدان یک رویکرد منسجم سیستم‌محور به یک فیلسوف معاصر حس می‌شد. داده‌ها برگرفته از آثار متعدد لوپس و اندیشمندان هم‌سلک اوست. روش تحقیق• تحلیلی، و روش گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای است. سؤال این است که: نمودهای سیستماتیک آرای لوپس چیست‌اند و چگونه‌اند؟ فرضیات این است که این نمودها اولاً برخی بر محور تصویر و برخی فراتر از حوزه‌ی تصویر اما به آن اطلاق‌پذیرند، و ثانیاً در دو سطح کلاسیک و مترقی‌اند.‌ بنا بر یافته‌ها این نمودها عبارت-اند از: سیستم بازشناسی؛ آموزندگی و کارایی سیستمی؛ اشکال هنری‌ در مقام سیستم؛ ژانر و سبک‌ در مقام سیستم؛ ارزش تصویری سیستمی؛ درک سیستم‌محور؛ انتقال داوری عاملان انسانی بر پایه‌ی درک سیستم‌محور محقق‌شده در ‌سیستم اجتماعی؛ سیستم‌های نظریه‌پردازی‌. همچنین بنا بر یافته‌ها، این نمودها در مضمون کلاسیکِ سیستم• مبتنی بر مخاطب، و در مضمون مترقیِ سیستم مبتنی بر عاملیت‌ است که شامل مخاطب و فراتر از آن است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات