1
گروه طراحی صنعتی، دانشکده طراحی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2
گروه طراحی صنعتی، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
10.22059/jfava.2026.407401.667623
چکیده
طراحی صنعتی حوزهای میانرشتهای است که با ترکیب عناصر هنر، فناوری و تفکر انسانمحور، به خلق محصولات میپردازد. هدف این پژوهش، بررسی ارتباط میان تیپهای شخصیتی بر اساس مدل MBTI و مسیر حرفهای در طراحی صنعتی است. مطالعه در دو مرحله انجام شد: در مرحله نخست، پرسشنامه MBTI در اختیار ۳۸۵ نفر از دانشجویان و دانشآموختگان طراحی صنعتی قرار گرفت. در مرحله دوم، مصاحبههای نیمهساختارمند با شرکتکنندگانی که در حوزه طراحی صنعتی اشتغال فعال داشتند، انجام گرفت تا ابعاد کیفی نتایج تکمیل شود. یافتهها نشان داد که در نمونه دانشجویی، الگوی غالب شامل تیپهای خلاقمحور مانند ENFP، INFP و INFJ بود. تحلیل مرحله دوم نشان داد که در میان افراد شاغل، الگوی شخصیتی تغییر میکند و تیپهای INTJ و ISTJ بیشترین حضور را داشتند. این تفاوت نشان میدهد که گرچه ورود اولیه به رشته ممکن است با شخصیتهای شهودی و الهاممحور صورت گیرد، اما تداوم شغلی در این حوزه به مهارتهای ساختاردهی، سازگاری با محدودیتهای صنعتی و تصمیمگیری عملیاتی وابسته است. تحلیل مصاحبهها نیز تأیید کرد که محیطهای شغلی طراحی صنعتی اغلب خواستار ویژگیهایی مانند نظم، پیگیری، مدیریت زمان و توانایی مواجهه با بازخوردهای فنی هستند. این یافتهها اهمیت بازنگری در مدل آموزش طراحی صنعتی را برجسته میسازد تا بتوان مسیر حرفهای سازگار با تفاوتهای فردی طراحان ایجاد کرد.