مواجهه‌ای باختینی با فراخوان قدیس متی اثر کاراواجو

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه هنر تهران

2 دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

باختین بسیار درگیر آثار ادبی بوده و مفاهیم بسیاری معرفی کرده که به کار خوانش آثار ادبی و هنری می‌آیند. در این مقاله با هدف به دست دادن الگویی باختینی برای خوانش آثار هنرهای بصری و همچنین تدقیق اندیشه‌های باختین با وارد ساختن آنها به حوزه‌هایی تازه، با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای (موزه‌ای) و استفاده از روش تحلیلی نقاشی فراخوان قدیس متی اثر کاراواجو را بررسی کرده‌ایم. در این بررسی روشن شده که بسیاری از مفاهیم ادبی باختین به خوبی از اثری متعلق به رسانه‌ای بصری نیز قابل استنباط اند. از آن فراتر، بصیرت‌های هستی‌شناسانه‌ی باختین، به ویژه «پایان‌ناپذیری» انسان و نقش دیگری در آن، نه تنها در هنر کاراواجو که در سرگذشت یکی از مهم‌ترین قدیسان مسیحیت، متای انجیل‌نگار نیز قابل ردگیری هستند. به این ترتیب از خلال گفتگویی که میان اندیشه‌های باختین، هنر کاراواجو و متن مسیحی درمی‌گیرد این نتیجه‌ی باختینی حاصل می‌شود که «پایان‌ناپذیری» ویژگی ذاتی انسان است و تنها دیگری است که می‌تواند «مفر» وجود انسان را یافته و او را از خود به در کند. همچنین این نتیجه حاصل می‌شود که هنر کاراواجو خود می‌تواند در نقش دیگری ظاهر شود و مخاطب را از خود به در سازد و به ساحت پایان‌ناپذیری وارد کند.

کلیدواژه‌ها