تبیین جایگاه اجتماعی هنرمندان عصر صفوی بر اساس آرا آرنولد هاوزر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا،تهران،ایران

2 دانشکده هنر- دانشگاه الزهرا(س)- ونک- تهران

چکیده

نگارش تاریخ هنر بر مبنای معرفی هنرمندان در دوره صفوی، نشانگر آنست که موقعیت هنرمندان کتاب‌آرای در مقایسه با ادوار پیشین تغییر کرده است. آرنولد هاوزر از جامعه شناسان هنری معتقد است، که تعالی اجتماعی هنرمند هنگامی رخ می‌دهد که وی به استعداد ذاتی خویش آگاه باشد و از کارگر ماهر(مقلد از استاد) گذر کند. نقاشان در طول تاریخ ‌هنراسلامی همواره به عنوان صنعتگر ماهر هنرنمایی کرده‌اند، در اینجا مفروض است که در دوره صفوی در هیأت و مقام هنرمند، جلوه‌گر شده‌اند. این نوشتار با استناد به نظریات هاوزر، در پی استخراج مؤلفه‌های مؤثر بر جایگاه هنرمندان نقاش از منابع‌ مکتوب این‌دوره است تا بر مبنای آن مؤلفه‌ها به این سوال پاسخ دهدکه آیا نقاشان عصر صفوی از فردی به عنوان صنعتگرماهر به جایگاه هنرمندی دست یافته‌اند یا خیر؟
این پژوهش با روش تاریخی تحلیلی، در زمره تحقیقات توسعه‌ای قرار می‌گیرد که با استناد به منابع تاریخی و کتابخانه‌ای انجام شده-است. بر اساس نتایج به‌دست آمده، مواردی که هاوزر در شکل‌گیری و تغییر وضعیت هنرمند موثر می‌داند را به طورکلی می‌توان با جامعه صفوی انطباق داد. هنرمندان دوره ‌صفوی از استعداد و نبوغ ذاتی خویش آگاه بودند و این خودآگاهی، اعتبار، احترام، شهرت و ثروت را برای آنان به ارمغان می‌آورد.

کلیدواژه‌ها