خوانشی بر پنداره لذت در طراحی‌صنعتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه طراحی صنعتی دانشکده هنرهای کاربردی دانشگاه هنر

2 دانشکده هنر دانشگاه الزهرا

چکیده

لذت، بخش جدانشدنی از فعالیت‌ انسان‌هاست؛ چه وقتی کسب لذت‌های کالبدی و مینایی، معیار کنشگری انسان بوده، چه وقتی مفهوم لذت، از مرزهای کالبد فراتر رفته، پنداره مقصودجویی انسان را به حوزه‌های گسترده‌تر از تن، که به عقل، جامعه، ماورا و عالم مینویی رهنمون می‌شود. از سوی دیگر، جریان منفعت‌طلبانه سرمایه‌داری، طراحی را به خدمت می‌گیرد تا با ایجاد قلاب‌های ظاهریِ لذت و خوشنودی در محصولات، همواره نرخ فروش کالاها را فزاینده نگاه دارد. از عواقب نامطلوب این جریان، انباشت افسارگسیخته کالاها و تخریب محیط زیست می‌باشد. در این پژوهش، با تعریف و بررسی مفهوم لذت در ابعاد عمومی و اختصاصی آن، تلاش شده که رابطه کالا با لذت و نیز پنداره لذت واکاوی شود. پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده، داده‌های کیفی از طریق بررسی منابع مرتبط استخراج شده‌اند. بر اساس یافته‌های این پژوهش، استدلال می‌شود اعضای هر یک از چرخه‌های طراحی، تولید و مصرف، باید به عنوان یک مسوولیت اجتماعی، از پنداره لذت به عنوان یک برساخت تصنعی از ارزش، فاصله بگیرند و با تکیه بر از ارزش‌های واقعی، احساس لذت پایدارتری را از بودن در هر یک از چرخه‌های طراحی، تولید و مصرف خلق نمایند تا تقاضا برای تجدید خرید کالا و تنوع‌طلبی بی‌کرانه‌ی انسان کاهش یابد.

کلیدواژه‌ها