تحلیل بازتاب نقش‌مایه‌های تزئینی محراب مسجد جامع اصفهان در تزئینات رحل ایلخانی موزه‌ی متروپولیتن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شاهد تهران

2 استادیار، دکترای تخصصی پژوهش هنر، گروه هنر، عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد تهران.

چکیده

محراب اولجایتوی مسجد جامع عتیق اصفهان و رحل منسوب به حسن بن سلیمان الاصفهانی موجود در موزه‌ی متروپولیتن هر دو از آثار دوره‌ی ایلخانی هستند که دارای نقش‌مایه‌های زیبا و اصیل ایرانی- اسلامی هستند. غنای نقوش تزئینی دو اثر و تاریخ ساخت مشترک آنها، ضرورت انجام پژوهش را ایجاب کرده. شناسایی انواع نقوش تزئینی رحل ایلخانی و محراب اولجایتو، شناخت وجوه اشتراک و افتراق نقوش تزئینی در دو اثر، هدف پژوهش حاضر است. سؤالات پژوهش چنین است: 1- چه نوع نقوشی در تزئینات دو اثر رحل ایلخانی و محراب اولجایتو وجود دارد؟ 2- چه وجوه اشتراک و افتراقی در بین نقوش دو اثر وجود دارد؟ در پژوهش پیش‌رو اطلاعات کتابخانه‌ای و اسنادی با رویکرد توصیفی- تحلیلی و تطبیقی مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که نقوش تزئینی محراب اولجایتو شامل نقوش گیاهی اسلیمی و ختایی، هندسی و خطی است و نقوش تزئینی رحل ایلخانی شامل درخت سرو، گلدان، محراب، اسلیمی، ختایی، هندسی و خطی می‌باشد. به طور کلی نقوش رحل ایلخانی از تنوع بیشتری برخوردار است به نظر می‌رسد نقوش رحل ایلخانی متأثر از نقوش تزئینی محراب اولجایتو بوده است و این امر نشان دهنده تاثیر متقابل هنر معماری و هنر صناعی چوبی در دوره ایلخانی است.

کلیدواژه‌ها