بررسی و تحلیل کنش عکاسی بر اساس نظریۀ کنشگر - شبکه برونو لاتور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

نقاشی دانشکده هنر دانشگاه شهید باهنر کرمان

10.22059/jfava.2021.325152.666719

چکیده

بررسی و تحلیل کنش عکاسی بر اساس نظریۀ کنشگر- شبکه برونو لاتور هدف این پژوهش است. لاتور با رویکردی شبکه‌ای به موجودات جهان و روابط میان آن‌ها می‌نگرد؛ بدین معنا که جهان فارغ از مقوله‌بندی‌ها و تفکیک‌های رایج، مملو از کنشگران انسانی و غیرانسانی است که برای رسیدن به اهداف خود در حال ساخت پیوندها و شبکه‌های جدیدند. دغدغۀ این نظریه، مطالعۀ نحوۀ پیوند یافتن کنشگران مختلف در درون هر شبکه‌ای است. براین‌اساس، تولید عکس را می‌توان مبتنی بر کنشی شبکه‌ای و محصول پیوند سه عامل اصلیِ دوربین، عکاس و جهان دانست. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و تطبیقی به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که جایگاه و نقش هرکدام از این کنشگران در فرایند تولید عکس چیست و نحوۀ ارتباط و پیوند یافتن آن‌ها با یکدیگر چگونه است؟ نتایج نشان می‌دهد در کنش عکاسی، سه کنشگر اصلی یعنی دوربین (به‌مثابه واسطه‌ای تکنولوژیک با امکانات متعدد)، عکاس (در مقام کنشگری انسانی با اهدافی خاص) و جهان (به‌عنوان کنشگرِ فعالِ غیرانسانی) با یکدیگر درمی‌آمیزند و از برهم‌کنش آن‌ها به شکل‌های مختلف، یک عکس با ویژگی‌های خاص تولید می‌شود. همچنین، شبکۀ عکاسی همواره با ورود کنشگران و بازیگران جدید در حال بازتعریفِ خود و تغییر و تبدیل است.

کلیدواژه‌ها