همواره در ادوار مختلف تاریخی، تأثیر و تأثر بین هنرهای گوناگون آن عصر، دیده میشود. در دورة تیموری نیز مانند سایر مقاطع تاریخی، نقاط مشترک فراوانی بین تزیینات کاشیکاری، با هنرهای همزمان، به ویژه با نگارههای نسخخطی مصور وجود دارد. با بررسی نگاره های دورۀ مذکور میتوان برخی موارد مشترک را بین نقوش هندسی آنها با ازارههای کاشی بناهای همزمان، مشاهده نمود. تطبیقِ نقوش هندسی ازاره های کاشی ابنیه تیموریان در ایران، با برخی از نگاره های نسخخطی مصور همزمان، از لحاظ نوع گره ها، رنگبندی لعاب و تزیینات موجود بر روی آنها، هدف اصلی مقالۀ پیشرو است. بنابراین روش یافتهاندوزی اطلاعات و داده ها، بهشیوة اسنادی و مبتنی بر مشاهدات عینی است که با روش توصیفی–تحلیلی، صورت پذیرفته است. نتایج حاصل از این پژوهش عبارتند از: وجوه اشتراک از منظر نوع گره ها؛ نشاندهنده آن است که اغلب گره های بهکاررفته در ابنیه این دوره، به ویژه گره «ششضلعیمنتظم»، قابل قیاس با گره های ازاره های بناهای موجود در نگارههای نسخخطی مصور همدوره است. علاوهبراین رنگبندی لعاب موجود در گره مذکور همانند ابنیه این دوره شامل رنگ فیروزهای و سبز یشمی (سبز تیره)، است. تزیینات طلاچسبان و وجود برخی از گلهای چندپَر، نقاط اشتراک دیگری است که در کاشی های ازاره بناها و نسخخطی مصور این عصر میتوان دید.
آژند، یعقوب (1389)، نگارگری ایران؛ پژوهشی در تاریخ نقاشی و نگارگری ایران، ج 1، چاپ اول، تهران، سمت.
- افشار، ایرج (1354)، یادگارهای یزد، معرفی ابنیه تاریخی و آثار باستانی خاک یزد. ج 2، چاپ اول، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، یزد، خانه کتاب یزد.
- اوکین، برنارد (1386)، معماری تیموری در خراسان، ترجمۀ علی آخشینی، چاپ اول، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی.
- پاکباز، رویین (1385)، نقاشی ایران: از دیروز تا امروز، چاپ پنجم، تهران، زرین و سیمین.
- پورتر، ونیتیا (1381)، کاشی های اسلامی، ترجمه مهناز شایستهفر، چاپ اول، تهران، موسسه مطالعات هنر اسلامی.
- خوسفی، محمد بن حسامالدین (1381)، خاوران نامه؛ شاهکاری از ادبیات و هنر نقاشی ایران (نسخه عکسی کاخ گلستان)، چاپ اول، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- سگای، ماری رز (1385)، معراجنامه سفر معجزهآسای پیامبر (ص)، ترجمۀ مهناز شایستهفر، چاپ اول، تهران، موسسه مطالعات هنر اسلامی.
- سلطانزاده، حسین (1387)، فضاهای معماری و شهری در نگارگری ایرانی، چاپ اول، تهران، چهار طاق.
- شایستهفر، مهناز (1384)، عناصر هنر شیعی در نگارگری و کتیبهنگاری تیموریان و صفویان، چاپ اول، تهران، موسسه مطالعات هنر اسلامی.
- صالحیکیا، مریم (1395)، «بررسی نقشمایه های کاشی در نگاره های شاهنامه بایسنغری و تطبیق آن با کاشیکاری بناهای قلمرو شرقی تیموریان»، پایاننامة کارشناسی ارشد رشته باستانشناسی، دانشگاه شهرکرد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی (منتشر نشده).
- صالحیکیا، مریم و شاطری، میترا (1397)، نمود تزیینات معماری تیموری در نگارههای شاهنامه بایسنغری، نگره، (50)، 57 ـ 39.
- صالحیکیا، مریم؛ شاطری، میترا و احمدی، عباسعلی (1398)، مطالعه تطبیقی کتیبههای کاشیکاری نگارههای شاهنامه بایسنغری با بناهای قلمرو شرقی تیموریان، مطالعات تطبیقی هنر، سال نهم (17)، 58 ـ 43.
- عکاشه، ثروت (1380)، نگارگری ایران، ترجمۀ غلامرضا تهامی، چاپ اول، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، حوزه هنری.
- فردوسی، ابوالقاسم (1350)، شاهنامه فردوسی، از روی نسخه خطی بایسنغری. محفوظ در کتابخانة موزة کاخ گلستان. چاپ اول، تهران، شورای مرکزی جشن شاهنشاهی ایران.
- فروتن، منوچهر (1389)، زبان معمارانه نگارههای ایرانی (بررسی ویژگیهای نگارههای ایرانی به عنوان اسناد تاریخی معماری اسلامی ایران)، هویت شهر، سال چهارم (6)، 142 ـ 131.
راشدنیا,زهرا و صالحی کاخکی,احمد . (1402). بررسی و و مقایسه نقوش هندسی ازارههای کاشی ابنیه دورة تیموری ایران با ازارههای موجود در نگارههای نسخ خطی مصور همزمان. نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی, 28(2), 85-96. doi: 10.22059/jfava.2023.351693.667015
MLA
راشدنیا,زهرا , و صالحی کاخکی,احمد . "بررسی و و مقایسه نقوش هندسی ازارههای کاشی ابنیه دورة تیموری ایران با ازارههای موجود در نگارههای نسخ خطی مصور همزمان", نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی, 28, 2, 1402, 85-96. doi: 10.22059/jfava.2023.351693.667015
HARVARD
راشدنیا زهرا, صالحی کاخکی احمد. (1402). 'بررسی و و مقایسه نقوش هندسی ازارههای کاشی ابنیه دورة تیموری ایران با ازارههای موجود در نگارههای نسخ خطی مصور همزمان', نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی, 28(2), pp. 85-96. doi: 10.22059/jfava.2023.351693.667015
CHICAGO
زهرا راشدنیا و احمد صالحی کاخکی, "بررسی و و مقایسه نقوش هندسی ازارههای کاشی ابنیه دورة تیموری ایران با ازارههای موجود در نگارههای نسخ خطی مصور همزمان," نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی, 28 2 (1402): 85-96, doi: 10.22059/jfava.2023.351693.667015
VANCOUVER
راشدنیا زهرا, صالحی کاخکی احمد. بررسی و و مقایسه نقوش هندسی ازارههای کاشی ابنیه دورة تیموری ایران با ازارههای موجود در نگارههای نسخ خطی مصور همزمان. هنرهای تجسمی. 1402;28(2):85-96. doi: 10.22059/jfava.2023.351693.667015
